Bỏ qua đến nội dung chính

Chuyên phụ tùng xe cơ giới · Bơm thủy lực · Ruột bơm · Máy công trình

Hồ Chí Minh(+8428) 3898 2851
Hiểu về máy công trình & hệ thống

Hệ thống làm mát máy xúc: 6 bộ phận và cách giữ máy luôn mát

Phụ tùng động cơ máy công trình: turbo tăng áp, hai cánh quạt làm mát và nhiều chi tiết động cơ nhỏ

Trả lời nhanh

Hệ thống làm mát máy xúc gồm két nước, két dầu thủy lực, quạt gió, bơm nước và van hằng nhiệt phối hợp để giữ nhiệt độ động cơ và dầu trong ngưỡng an toàn. Khi một khâu yếu đi, nhiệt dồn lại và máy mất sức. Giữ két sạch, quạt khỏe, van tốt và đúng nước làm mát là cách đơn giản nhất để máy luôn mát.

Hệ thống làm mát máy xúc là cụm thiết bị giữ cho động cơ và dầu thủy lực luôn nằm trong ngưỡng nhiệt an toàn khi máy chạy tải nặng cả ngày ngoài công trường. Nó gồm két nước, két dầu thủy lực, quạt gió, bơm nước và van hằng nhiệt cùng phối hợp với nhau. Khi một khâu yếu đi, nhiệt dồn lại, máy mất sức và các chi tiết hao mòn nhanh hơn. Hiểu cách chúng làm việc giúp bạn giữ máy mát mà không tốn tiền oan cho những thứ chưa cần thay.

Hệ thống làm mát máy xúc gồm những bộ phận nào?

Cụm làm mát trên máy xúc không chỉ có một két nước như xe con. Nó thường gồm nhiều lớp két xếp cạnh nhau: két nước cho động cơ, két dầu thủy lực, đôi khi thêm két làm mát dầu hộp số và két gió nạp. Một chiếc quạt lớn kéo hoặc đẩy gió xuyên qua tất cả các lớp két đó. Bơm nước đẩy nước tuần hoàn, còn van hằng nhiệt quyết định khi nào nước được đi qua két.

Két nước làm mát động cơ hoạt động ra sao

Két nước nhận nước nóng từ thân máy rồi trải nó ra hàng trăm ống nhỏ có lá tản nhiệt. Gió thổi qua các lá này cuốn nhiệt đi, nước nguội lại rồi quay về động cơ. Máy càng tải nặng, nước càng nóng, nên bề mặt két phải luôn sạch và thông thoáng. Chỉ cần một lớp bùn đất bám kín, khả năng thoát nhiệt tụt xuống thấy rõ. Nắp két áp suất cũng góp phần: nó giữ nước trong hệ ở áp cao hơn một chút để nước lâu sôi hơn. Nắp yếu, gioăng chai thì nước dễ trào và mất, máy nóng nhanh mà chủ máy hay quên ngó tới chi tiết nhỏ này.

Két dầu thủy lực và chuyện giải nhiệt

Dầu thủy lực sinh nhiệt mỗi khi lách qua van, qua bơm và mỗi lần cần dừng đột ngột. Nhiệt đó phải được thải ra ở két dầu, thường đặt ngay trước hoặc cạnh két nước trong cùng cụm giải nhiệt. Nếu dầu quá nóng, nó loãng ra, màng dầu mỏng đi và bơm bắt đầu mòn nhanh. Vì vậy két dầu quan trọng ngang két nước, dù nhiều người ít để ý tới nó.

Quạt làm mát và luồng gió đi qua két

Quạt là thứ tạo ra luồng gió cưỡng bức khi máy đứng yên hoặc chạy chậm. Có loại quạt kéo hút gió qua két và loại quạt đẩy; nhiều máy đời mới dùng quạt thủy lực đảo chiều để tự thổi ngược làm sạch két. Luồng gió phải đi trọn qua bề mặt két, không bị rò hay quẩn ra ngoài. Thiếu tấm chắn gió hoặc lắp sai, gió lọt ra ngoài và cả cụm mát kém hẳn. Cánh quạt nứt, mẻ hay lắp thiếu một lá cũng làm gió yếu và rung. Khi thay quạt, nên thay đúng số cánh và đúng chiều nghiêng cánh, vì lắp ngược chiều là gió thổi sai hướng, két coi như không được làm mát.

Bơm nước và van hằng nhiệt giữ nhịp cho nước

Bơm nước đẩy nước tuần hoàn liên tục giữa động cơ và két. Van hằng nhiệt đóng khi máy còn nguội để máy nhanh đạt nhiệt làm việc, rồi mở ra khi đủ nóng. Nếu van kẹt ở trạng thái đóng, nước không qua két và máy nóng lên rất nhanh. Nếu kẹt mở, máy lâu nóng và chạy dưới nhiệt tối ưu, cũng không tốt cho động cơ.

Vì sao máy xúc dễ nóng hơn xe thường?

Máy xúc làm việc đứng yên tại chỗ, tải nặng và liên tục, nên không có luồng gió tự nhiên như xe chạy trên đường. Toàn bộ việc làm mát dựa vào chiếc quạt. Thêm nữa, máy thường ở công trường nhiều bụi, bùn và rơm rác dễ bịt kín mặt két. Đó là lý do cụm làm mát cần được để mắt thường xuyên hơn so với xe con.

Nước làm mát đúng loại, đừng chỉ đổ nước lã

Nước làm mát chuyên dụng không chỉ để hạ nhiệt; nó còn chống ăn mòn và chống đóng cặn trong áo nước. Đổ nước lã lâu ngày sinh gỉ và cặn vôi, làm nghẽn ống két từ bên trong. Cặn bên trong khó nhìn thấy nhưng giết chết khả năng tản nhiệt dần dần. Nên dùng đúng dung dịch và thay theo định kỳ nhà sản xuất khuyến cáo, như hướng dẫn bảo dưỡng của Kobelco đã nêu.

Dầu thủy lực nóng ảnh hưởng thế nào tới cả máy

Khi dầu nóng vượt ngưỡng, độ nhớt giảm và áp không giữ được ổn định. Cần cào yếu, tay máy chậm và bơm phải làm việc nặng hơn để bù lại. Nhiệt cao còn làm sin phớt lão hóa nhanh, dẫn tới rò rỉ ở các mối. Giữ dầu mát cũng chính là giữ tuổi thọ cho bơm và van thủy lực.

Dấu hiệu cụm làm mát bắt đầu yếu

Có vài cái báo sớm mà bạn cảm nhận được ngay tại ghế lái. Kim nhiệt nhích cao hơn thường ngày dù tải không đổi. Máy mất sức về buổi chiều nắng, quạt gào to hơn, hoặc có mùi nước sôi thoảng qua. Khi thấy những dấu hiệu của máy xúc nóng, sôi nước, đừng cố chạy nốt ca; dừng lại kiểm tra sớm rẻ hơn nhiều.

Két bẩn và kẹt rác — kẻ gây nóng số một

Ở công trường Việt Nam, nguyên nhân nóng máy phổ biến nhất đơn giản là két bẩn. Bùn khô, rơm, lá và bụi bám thành mảng bịt kín khe gió. Nhìn bên ngoài két có vẻ ổn nhưng lớp giữa đã nghẹt cứng. Chỉ cần xịt rửa đúng cách, nhiều máy hạ nhiệt ngay mà không cần thay gì. Nếu máy làm ở nơi nhiều hạt bông, rơm rạ hay bụi xi măng, két bịt lại rất nhanh, có khi chỉ vài ngày. Với môi trường như vậy, bạn phải kiểm tra mặt két dày hơn, đừng đợi kim nhiệt lên mới ngó.

Vệ sinh két đúng cách, tránh làm bẹp lá

Xịt nước từ phía sau ra phía trước, tức ngược chiều bụi bám, để đẩy rác ra thay vì ấn sâu vào trong. Dùng áp lực vừa phải; xịt quá mạnh làm bẹp lá tản nhiệt và càng bịt gió. Với két dầu bám dầu nhớt lẫn bụi, cần dung dịch tẩy phù hợp rồi mới xịt sạch. Xem thêm cách vệ sinh két làm mát dầu để làm cho đúng và an toàn.

Quạt yếu, dây curoa và khớp quạt

Quạt mát tốt tới đâu cũng vô nghĩa nếu nó quay chậm. Dây curoa chùng, nhão hoặc bóng mặt làm quạt trượt và thiếu gió. Với quạt có khớp ly hợp nhiệt, khớp mòn khiến quạt không ăn khi cần gió mạnh. Nghe tiếng quạt và cảm nhận lực gió là cách kiểm tra nhanh ngay tại chỗ. Bạn cũng nên rà lại pu-li và bạc đỡ; bạc rơ làm quạt lắc, hao gió và mau hỏng dây. Một dây curoa đúng cỡ, căng đúng mức là khoản đầu tư nhỏ đổi lấy luồng gió ổn định cả ca làm.

Van hằng nhiệt kẹt — lỗi nhỏ, hậu quả lớn

Một van hằng nhiệt kẹt đóng có thể làm máy nóng chỉ sau ít phút nổ máy. Nhiều người vội tháo bỏ luôn van cho mát, nhưng đó là một sai lầm. Không có van, máy chạy dưới nhiệt, dầu và nhiên liệu cháy không sạch, lâu dài hại máy. Thay van đúng loại vẫn là cách xử lý đúng và bền. Một mẹo kiểm tra tại chỗ: khi mới nổ máy, ống nước trên phải còn mát một lúc rồi mới nóng lên, đó là lúc van mở. Nếu ống trên nóng ngay hoặc mãi vẫn lạnh, van đang có vấn đề và cần soi kỹ.

Lọc thủy lực bẩn cũng làm dầu nóng

Khi lọc thủy lực nghẹt, dầu bị cản và sinh nhiệt nhiều hơn mỗi khi lách qua. Van by-pass mở, dầu bẩn đi tắt không qua lọc, mài mòn tăng và nhiệt tăng theo. Thay lọc đúng hạn giữ dòng dầu thông và mát hơn hẳn. Xem thêm dòng lọc thủy lực phù hợp với đời máy của bạn.

Khi nào nên thay két thay vì chỉ rửa?

Nếu ống két đã mục, rò nước, hoặc lá tản nhiệt mủn nát thì rửa không cứu được nữa. Két hàn vá nhiều chỗ cũng dễ tái rò và giảm diện tích tản nhiệt. Khi khả năng tản nhiệt tụt dù đã vệ sinh sạch, đó là lúc tính chuyện thay mới. Nên chọn két có mật độ lá và chất liệu ống tương đương hàng chính hãng để giữ hiệu quả. Két chắp vá rẻ trước mắt nhưng hay rò lại và làm mất thời gian dừng máy. Tính cả tiền công tháo lắp nhiều lần, thay dứt điểm một két tốt thường hóa ra rẻ hơn.

Chọn phụ tùng làm mát: hàng chính hãng hay hàng thay thế?

Két, quạt, van và bơm nước đều có cả hàng chính hãng lẫn hàng thay thế trên thị trường. Hàng chính hãng thường ổn định về kích thước và vật liệu, nhưng giá dao động theo đời máy và nguồn hàng. Hàng thay thế tốt vẫn dùng được nếu chọn nhà cung cấp uy tín và đúng thông số. Với phần thủy lực đi kèm như bơm, van hay bộ điều tiết, JIC Hydraulics là dòng chúng tôi phân phối và tin dùng nhờ vật liệu tốt, độ gia công chuẩn và bảo hành rõ ràng.

Lịch bảo dưỡng cụm làm mát nên theo

  1. Mỗi ngày: nhìn nhanh mặt két, gạt rác lớn, kiểm tra mực nước làm mát khi máy đã nguội.
  2. Hàng tuần: xịt rửa bụi bám, xem độ căng dây curoa và lắng nghe tiếng quạt.
  3. Định kỳ: thay nước làm mát, kiểm tra van hằng nhiệt và nắp két áp suất.
  4. Theo mùa: trước mùa nắng nóng, vệ sinh sâu cả cụm két và soi kỹ lá tản nhiệt.

Bảng kiểm tra nhanh khi kim nhiệt lên cao

Hiện tượng Nghi ngờ đầu tiên Việc nên làm
Máy nóng dần cả ngày Két bẩn, kẹt rác Xịt rửa sạch mặt két
Nóng nhanh sau khi nổ Van hằng nhiệt kẹt, thiếu nước Kiểm tra nước và van
Quạt gào nhưng vẫn nóng Dây curoa trượt, khớp quạt mòn Xem curoa và khớp quạt
Dầu nóng, tay máy yếu Két dầu bẩn, lọc nghẹt Vệ sinh két dầu, thay lọc
Hao nước, có hơi bốc Rò két, nắp áp suất kém Soi chỗ rò, thay nắp két

Những sai lầm thường gặp khiến máy càng nóng

Tháo bỏ van hằng nhiệt, xịt bẹp lá két, hay đổ nước lã thay coolant đều là những cái bẫy quen thuộc. Thêm một khoang chứa gió bẩn hoặc thiếu tấm chắn gió cũng khiến công vệ sinh thành vô ích. Sửa cho đúng bản chất luôn rẻ hơn chữa cháy nhiều lần. Nếu cần cả cụm phụ tùng đồng bộ, xem thêm phụ tùng cơ giới cho đúng đời máy của bạn.

Giữ máy mát là giữ cả năng suất

Cụm làm mát khỏe giúp máy giữ sức suốt ca, tiết kiệm dầu và kéo dài tuổi thọ bơm. Phần lớn sự cố nóng máy đến từ những thứ đơn giản: két bẩn, quạt yếu, van kẹt. Để mắt tới chúng đều đặn, bạn tránh được những lần chết máy giữa công trường và những khoản sửa lớn phía sau. Một máy chạy mát là một máy làm ra tiền đều đặn, ít nằm bãi. Cần tư vấn két, quạt, van hay lọc đúng đời máy, đội kỹ thuật Việt Trung Hải luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.

Điểm chính

  • Cụm làm mát gồm két nước, két dầu, quạt, bơm nước và van hằng nhiệt phối hợp với nhau.
  • Nguyên nhân nóng máy phổ biến nhất là két bẩn bịt kín khe gió.
  • Xịt rửa két ngược chiều bụi, áp lực vừa phải để không làm bẹp lá.
  • Đừng tháo bỏ van hằng nhiệt; thay đúng loại mới bền.
  • Lọc thủy lực nghẹt và nắp két yếu cũng làm máy nóng.
  • Két mục, rò nhiều thì nên thay dứt điểm thay vì vá đi vá lại.

Người viết

Phạm Đức Thắng

Phạm Đức Thắng chuyên phần gầm, xích và hệ thống di chuyển, quay toa của máy xúc. Anh viết về cấu tạo hệ thống, mô tơ di chuyển và quay toa, cùng cách bảo vệ bộ gầm khỏi hao mòn.

Phụ tùng liên quan

Đúng bộ phận nói đến trong bài — gửi đời máy hoặc mã bơm để đối chiếu.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống làm mát máy xúc gồm những gì?

Nó gồm két nước, két dầu thủy lực, quạt gió, bơm nước và van hằng nhiệt. Các bộ phận này phối hợp để giữ động cơ và dầu trong ngưỡng nhiệt an toàn. Thiếu hoặc yếu một khâu là máy dễ nóng.

Vì sao máy xúc hay nóng máy?

Nguyên nhân phổ biến nhất là két bẩn, bịt kín khe gió bởi bùn và rơm rác. Ngoài ra còn do quạt yếu, dây curoa trượt hoặc van hằng nhiệt kẹt. Phần lớn xử lý được bằng vệ sinh và thay đúng phụ tùng.

Có nên tháo bỏ van hằng nhiệt cho máy mát không?

Không nên. Bỏ van làm máy chạy dưới nhiệt, nhiên liệu và dầu cháy không sạch, lâu dài hại động cơ. Cách đúng là thay van đúng loại.

Vệ sinh két làm mát thế nào cho đúng?

Xịt nước ngược chiều bụi bám, với áp lực vừa phải để không làm bẹp lá tản nhiệt. Xịt quá mạnh sẽ làm bẹp lá và càng bịt gió. Với két dầu bám nhớt, dùng dung dịch tẩy phù hợp trước khi xịt.

Khi nào nên thay két thay vì rửa?

Khi ống két đã mục, rò nước hoặc lá tản nhiệt mủn nát thì rửa không cứu được. Két vá nhiều chỗ dễ rò lại và giảm diện tích tản nhiệt. Lúc đó thay một két tốt thường rẻ hơn về lâu dài.

Bài viết liên quan

Phụ tùng gầm máy xúc: xích, bánh sao, con lăn, bánh dẫn hướng, lò xo căng xích, gầu và răng gầuHiểu về máy công trình & hệ thống

Thiết bị công tác thủy lực trên máy xúc: 6 loại thường dùng

Sáu loại thiết bị công tác thủy lực thường gặp trên máy xúc — gầu, búa, kìm, đầu cắt, khoan, khớp nối nhanh — và đường dầu, van, lưu lượng mỗi loại cần để chạy đúng.

Phạm Đức Thắng20 phút
Phân loại máy xúc: 4 nhóm cỡ máy và ứng dụng thực tếHiểu về máy công trình & hệ thống

Phân loại máy xúc: 4 nhóm cỡ máy và ứng dụng thực tế

Phân loại máy xúc theo bốn nhóm cỡ — mini, midi, cỡ tiêu chuẩn 20 tấn và cỡ lớn — theo vai trò thực tế, và cách cỡ máy đổi hệ thủy lực cùng phụ tùng hao mòn.

Phạm Đức Thắng15 phút

Cần đúng phụ tùng cho máy của bạn?

Gửi đời máy, mã bơm hoặc ảnh tem — đội kỹ thuật đối chiếu và báo giá.

Nhận báo giá